جمال رضايى

176

بيرجندنامه ( فارسى )

حدود صد متر بعد از آب‌انبار « عمه‌عمه » پس از كوچهء « دهشاهيان » و در جنب « حسينيّهء پايين شهر » ( مير سيّد محمّد ) ، در همان ضلع جنوبى كوچه معروف « ته ده » آب‌انبارى بود كه متولّى آن مرحوم « آقا شيخ مهدى مجتهد » ( شيخ مهدى حاجى حسين ) معروف به « جناب شيخ » ، بود . « آقا شيخ مهدى » مردى فقيه و مجتهد و ثروتمند و محتشم بود و خواهر مرحوم ميرزا محمّد ولى خان اسدى را در حبالهء نكاح داشت . 11 - 4 - آب‌انبار حاجى حسن : در اواخر كوچهء بزرگ و معروف پايين شهر ( ته ده ) و در گوشهء جنوب غربى ميدان كوچك سادسى پس از منزل مرحوم ميرزا اسد اللّه ميراسد ( سادسى ) آب‌انبارى واقع بود كه بانى و واقف آن شخصى بوده به نام « حاجى حسن » ولى چون گلخن ( تون ) حمّام مردانهء شهر در نزديك آن بود به آن « آب‌انبار گلخن » هم مىگفتند . نيز به‌سبب اينكه در غرب خانهء « سادسى » واقع بود به آن آب‌انبار « سادسى » هم گفته مىشد . 12 - 4 - آب‌انبار شيخ : آخرين آب‌انبار غربى داخل معمورهء شهر آب‌انبارى بود كه به آن « انبار شيخ » مىگفتند . اين آب‌انبار در شرق حمّام زنانهء پايين شهر و در جنوب ميدان مقابل آن حمّام واقع بود و اكنون به‌كلّى در خيابان رفته است . اسم اين « شيخ » را كه آب‌انبار مذكور به آن خوانده مىشود كسى نمىداند . 13 - 4 - آب‌انبار كشمان : اين آب‌انبار در آغاز كشمان « ته ده » در جنوب باغ منزل « حسنعلى خان خواجوى » و در جنوب غربى « پاياب كشمان » واقع بود و تنها آب‌انبارى بود كه سقف آن گنبدى ( يا مخروطى ) نبود و با ستون‌هايى كه در داخل آبدان آن ساخته بودند سقف آن را تخت و مسطّح پوشانده بودند . 14 - 4 - آب‌انبار سالار : اين آب‌انبار در « كشمان كوشه » ( عباس‌آباد ) ساخته شده بود . بانى اين آب‌انبار مرحوم « سالار كربلايى حسن مزروعى » - سالار و رييس كشاورزان پايين شهر - بود . آب‌انبار مزبور به « انبار كوشه » ( عباس‌آباد ) هم شهرت داشت .